Γιατί μας γοητεύουν οι Θεωρίες Συνωμοσίας, Αριστοτέλη;

«Υπάρχει μία μυστική ομάδα λίγων ανθρώπων που κινούν τα νήματα της ανθρωπότητας.» 

«Τον ιό HIV τον δημιούργησαν επίτηδες για να μειώσουν τον πληθυσμό της γης. Ή για να πλουτίσουν από τα φάρμακα από έφτιαξαν μετά για την αντιμετώπισή του.» 

«Ο άνθρωπος δεν πήγε ποτέ στη σελήνη.» 

«Και όμως, η γη είναι επίπεδη.» 

«Οι εξωγήινοι όχι μόνο υπάρχουν, αλλά κυκλοφορούν ανάμεσά μας και μας ελέγχουν.» 

«Το νερό, η τροφή και ο αέρας που αναπνέουμε περιέχουν ειδικές χημικές ουσίες που μας κάνουν παθητικούς δέκτες οποιασδήποτε εις βάρος μας ενέργειας.» 

Αυτές είναι μερικές από τις πιο δημοφιλείς θεωρίες συνωμοσίας που έχουν πολλούς οπαδούς παγκοσμίως. Για καμία από αυτές δεν υπάρχουν αξιόπιστες αποδείξεις. Αν ασχοληθείτε λίγο πιο σοβαρά με αυτές θα διαπιστώσετε πως τα μόνα επιχειρήματα που έχουν να παρουσιάσουν οι υποστηρικτές τους είναι άλλες θεωρίες συνωμοσίες.
Τότε γιατί τόσος κόσμος τις πιστεύει;
Σε γενικές γραμμές αυτό συμβαίνει για τους ίδιους λόγους  που αγαπάμε τα ψέματα περισσότερο από την αλήθεια (δείτε εδώ). Οι θεωρίες συνωμοσίας όμως έχουν ένα επιπλέον πλεονέκτημα. Μας γοητεύουν επειδή είναι φτιαγμένες με την ίδια τεχνική που φτιάχνονται τα μυθιστορήματα και οι ταινίες. Τι είδους τεχνική είναι αυτή;

Τι πρέπει να ξέρετε για εκείνους που προτιμούν το ψέμα από την αλήθεια.

Για να έχει ένα θεατρικό έργο επιτυχία και να αγγίξει το κοινό, θα πρέπει να είναι αληθοφανές, αλλά όχι αληθινό. Αυτό γράφει ο Αριστοτέλης στην «Ποιητική» του. Η ψεύτικη ιστορία είναι γοητευτική, διασκεδαστική και λειτουργεί καταπραϋντικά στην ψυχολογική μας κατάσταση. Η αλήθεια μας αγριεύει.

Υπάρχουν τα ψέματα που λέμε από ευγένεια ή από καλοσύνη. Μπορεί να πούμε «είσαι στις ομορφιές σου» σε κάποιον που είναι χάλια για να μην τον κάνουμε χειρότερα ή «θα γίνεις καλά, μη φοβάσαι» σ’ έναν ετοιμοθάνατο για να τον εμψυχώσουμε.

Υπάρχουν κι εκείνα που λέμε για τον εαυτό μας (συχνά και στον εαυτό μας). Αυτά δεν τα λέμε τόσο για να δείχνουμε καλύτεροι από ό, τι είμαστε, αλλά κυρίως για να μην χαλάσουμε την εικόνα που έχουν οι άλλοι για εμάς. 

Υπάρχουν όμως και αυτά που λέμε για να χειραγωγούμε τους άλλους. Ενώ τα δύο πρώτα τα ξεστομίζουμε σχεδόν αυτόματα, τούτα εδώ χρειάζονται σχέδιο και ταλέντο. Ο ψεύτης αυτού του είδους φροντίζει να γνωρίσει καλά το ακροατήριό  του και να μάθει να το σερβίρει με τέχνη. Τότε μπορεί να πουλήσει οτιδήποτε σε σχεδόν σε οποιονδήποτε, είτε είναι πωλητής είτε πολιτικός. 

Όσο πιο ανασφαλείς είμαστε, τόσο ευκολότερα πιστεύουμε στα ψέματα και γυρίζουμε την πλάτη στην αλήθεια. 

Γιατί πιστεύει κάποιος τόσο εύκολα τα ψέματα; 

Το μυστικό της καλής ζωής από τον «Γελαστό Φιλόσοφο»

Ποιο είναι το σπουδαιότερο πράγμα στη ζωή; Τι αξίζει να επιδιώξουμε πάση θυσία; Μπορεί να είναι απλώς η ευθυμία;

Μήπως είναι η αγάπη, η επιτυχία, ο πλούτος, η οικογένεια, η δόξα; Ο καθένας μπορεί να δώσει μία διαφορετική απάντηση σε αυτή την ερώτηση, γιατί βέβαια, για τον καθένα ίσως το σπουδαιότερο πράγμα να είναι κάτι διαφορετικό. Μήπως όμως υπάρχει κάτι που θα ταίριαζε με βεβαιότητα σε κάθε άνθρωπο;

Έτσι ισχυριζόταν ο φιλόσοφος και επιστήμονας Δημόκριτος, ο οποίος έζησε από το 460 περ. έως το 370 π.Κ.Χ.. Θα τον έχετε ίσως ακουστά για την ατομική του θεωρία, που ήταν πρωτοποριακή για την εποχή του. Τα σωματίδια της ύλης, όμως, δεν ήταν το μόνο που απασχολούσε τον Δημόκριτο. Στο ερώτημα που θέσαμε στην αρχή, ο Δημόκριτος απαντά «η ευθυμία»  την οποία αξιολογεί ως το ύψιστο καλό.

Πρώτ’ απ’ όλα, όπως όλοι γνωρίζουμε, κανείς δεν μπορεί να εργαστεί, να διασκεδάσει, να επιτύχει οτιδήποτε στη ζωή του, αν έχει καταβληθεί από άγχος. Γνωρίζουμε επίσης ότι το άγχος προκαλείται από την ανησυχία. Αν είσαι υπερβολικά φτωχός, ανησυχείς και αγχώνεσαι προσπαθώντας να βρεις τρόπους να επιβιώσεις. Αλλά ακόμα και αν έχεις όλα τα αγαθά του κόσμου, μπορεί να πέσεις στην παγίδα της απληστίας και να ανησυχείς καθημερινά μήπως τα χάσεις. Οι πολύ διάσημοι άνθρωποι ανησυχούν καθημερινά για τη διατήρηση της δόξας τους και αγχώνονται όταν εμφανιστεί κάποιος ικανότερος από αυτούς, κάποιος που μπορεί να τους πάρει τον «θρόνο». Και στις δύο αυτές περιπτώσεις η ευθυμία απουσιάζει από την ανθρώπινη ψυχή. Τότε, αναρωτιέται κανείς, πώς επιτυγχάνεται αυτή η γαλήνια κατάσταση ισορροπίας;

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου στο GRethexis.com

Πού ήθελε ο Πλάτων να ιδρύσει την «Πολιτεία» του;

Κανένα πλατωνικό έργο δεν έχει συζητηθεί περισσότερο από την «Πολιτεία». Πρόκειται για έναν διάλογο περίτεχνο και σύνθετο, στον οποίο ο Σωκράτης περιγράφει μία ιδανική πόλη ή, πιο σωστά, ένα ιδανικό πολίτευμα. Ωστόσο, δεν πρόκειται για οικονομικοπολιτική πρόταση, όπως ξεκαθαρίζεται από την αρχή κιόλας του διαλόγου, αλλά για μία συζήτηση με θέμα την ύψιστη αρετή· τη δικαιοσύνη.
Οι πρωταγωνιστές του έργου προσπαθούν να ορίσουν τη δικαιοσύνη ως αρετή της ψυχής και να διαπιστώσουν αν συμφέρει να έχει κάποιος αυτή την αρετή ή αν ο δίκαιος άνθρωπος είναι καταδικασμένος να είναι δυστυχής. Ακούγονται διάφορες θεωρίες περί δικαίου, οι οποίες ήταν δημοφιλείς τότε, και κάποια στιγμή, η παρέα ζητά από τον Σωκράτη να διερευνήσουν το θέμα βαθύτερα. Ο Σωκράτης σκαρφίζεται ένα τέχνασμα, μία μέθοδο, που κατά τη γνώμη του θα τους οδηγήσει ασφαλέστερα σε έναν ορθό ορισμό της δικαιοσύνης:
« … προτείνω να εξετάσουμε το ζήτημα όπως εάν κάποιος έβαζε ανθρώπους με αδύναμη όραση να διαβάσουν μικρά γράμματα από μακρινή απόσταση, κι ύστερα κάποιος αντιλαμβανόταν πως τα ίδια γράμματα, αλλά μεγαλύτερα, είναι γραμμένα και σε κάποια άλλη επιφάνεια μεγαλύτερη, και θα τους φαινόταν, νομίζω, ανέλπιστη τύχη αν κοιτούσαν τα μικρότερα αφού πρώτα είχαν διαβάσει τα μεγαλύτερα, κι εξέταζαν αν είναι ίδια με εκείνα… λέμε πως η δικαιοσύνη είναι ιδιότητα ενός ανθρώπου· δεν μπορεί, όμως, κατά κάποιον τρόπο, να είναι και ολόκληρης πολιτείας; … και δεν είναι η πολιτεία μεγαλύτερη από τον άνθρωπο; …ας αναζητήσουμε στις πολιτείες  πρώτα να δούμε τι είδους πράγμα είναι η δικαιοσύνη· κι ύστερα ας αναζητήσουμε και στον καθένα χωριστά εξετάζοντας προσεκτικά πόσο μοιάζει το μεγαλύτερο στη μορφή του μικρότερου» (368d-369a)

Όπως είναι φανερό, ο απώτερος στόχος αυτής της συζήτησης ήταν η εξέταση της δικαιοσύνης ως ιδιότητας «ενός ανθρώπου». Κανείς δεν είχε σκοπό να πάει στην Εκκλησία του Δήμου και να προτείνει ένα νέο πολίτευμα στους Αθηναίους.

Φόβος ή Ελπίδα;

Η ελπίδα και ο φόβος, τα πιο αποτελεσματικά όπλα στα χέρια της εξουσίας, διεκδικούν σε λίγες ώρες την ψήφο μας. Ένα ύποπτο αγαθό σταλμένο απ’ τους θεούς και ο γιος του θεού του πολέμου.

 Ο Δίας φρόντισε να τοποθετήσει την ελπίδα μέσα στο πιθάρι της Πανδώρας, μαζί με όλες τις συμφορές που έπληξαν την ανθρωπότητα, όταν εκείνη το άνοιξε. Φροντίζοντας να μείνει η ελπίδα στο πιθάρι και στη διάθεση των ανθρώπων, ο Δίας μπορεί να τους κυβερνήσει ευκολότερα. Ο Ναπολέων Βοναπάρτης ομολογεί πως «ο ηγέτης είναι έμπορος ελπίδας».

Ο φόβος απ’ την άλλη, γιος του Άρη και της Αφροδίτης, μαζί με τον αδελφό του τον Δείμο (τρόμος) συνοδεύουν πάντα τον πατέρα τους στις μάχες. Ο φιλόσοφος Bertrand Russel διαπιστώνει πως «κανένας άνθρωπος ούτε ομάδα ούτε έθνος δεν μπορεί να ενεργήσει ανθρώπινα ή να σκεφθεί σωστά υπό το κράτος ενός μεγάλου φόβου.»

Τι είναι, λοιπόν, πιο επικίνδυνο; Ο φόβος ή η ελπίδα; 

Μπροστά στη θεότητα που πεθαίνει

Πέρα από τα αυστηρά θρησκευτικά δόγματα, ο θεός που πεθαίνει, συνήθως με επώδυνο τρόπο, είναι η έκφραση της αγωνίας του ανθρώπου μπροστά στον πόνο, την εγκατάλειψη και τον θάνατο. Την μόνη βεβαιότητα της ζωής, που πεισματικά αρνούμαστε να αποδεχτούμε. 

Από την αυγή της ανθρώπινης ιστορίας, θεότητες πεθαίνουν και ανασταίνονται, όπως το φως διαδέχεται το σκοτάδι.

Ο θάνατος του Χριστιανικού θεού, ανθρώπου ή θεανθρώπου (ανάλογα με το δόγμα) απεικονίστηκε από σπουδαίους καλλιτέχνες, κυρίως κατά τη διάρκεια της Αναγέννησης. Το θέμα είναι το ίδιο, αλλά ο καθένας προβάλλει μία διαφορετική διάσταση του δράματος, ανάλογα με τη «θέση» από την οποία το παρακολουθεί.

Και ο κάθε θεατής, σε ό,τι και όποιον και αν πιστεύει, ακόμα και αν δεν πιστεύει σε τίποτα, θα βρει τον εαυτό του να στέκεται δίπλα σε κάποιον από αυτούς τους καλλιτέχνες, πριν εντοπίσει ακριβώς το δικό του σημείο «λήψης».

Η Ταφή, Caravaggio, 1602, Vatican

Μόνοι μπροστά στο τέλος της διαδρομής

Ο «φακός» του Καραβάτζιο σημαδεύει το νεκρό σώμα, απομακρύνοντας το βλέμμα μας από τα υπόλοιπα πρόσωπα. Σε αντίθεση με τους περισσότερους συναδέλφους του, που επικεντρώνονται στο δράμα τη μητέρας, αυτός ενδιαφέρεται να παρουσιάσει το νεαρό, δυνατό και άψυχο σώμα.

Το χέρι του Ιησού ακουμπά το έδαφος, συμβολίζοντας την κάθοδο του Θεού στον κόσμο των ανθρώπων, ενώ το χέρι του άντρα αριστερά ακουμπά την πληγή στο σώμα του, που νεκρό πια, έχει λυτρωθεί από τον πόνο.

Το αμέσως επόμενο που τραβά την προσοχή μας, και πάλι δεν είναι η ηλικιωμένη μητέρα, αλλά η γυναίκα επάνω δεξιά (η Μαρία του Κλεόπα), που έχει υψωμένα τα χέρια εκφράζοντας μίαν απόγνωσή που πλησιάζει την έκσταση! 

Η γυναίκα στη μέση (μάλλον η Μαγδαληνή), μοιάζει να δυσκολεύεται να αποδεχτεί αυτό που βλέπει, ενώ η μητέρα του Ιησού, επιδιώκει χωρίς καμία ένταση, ένα τελευταίο άγγιγμα, που όμως δεν κατορθώνει.

Μία ομάδα ανθρώπων που βιώνουν τη θλίψη ο καθένας μόνος του. Δεν έχουν καμία επικοινωνία μεταξύ τους, γιατί έτσι βιώνει ο άνθρωπος την απώλεια των αγαπημένων του. Μόνος, στο ημίφως, μέχρι να έρθει η και η δική του στιγμή να περάσει στο πρώτο πλάνο.  

Ο νεκρός Χριστός του Mantegna, 1490, Brera, Milan. 

Η παγωμένη αλήθεια του θανάτου

Ένα από τα παγκόσμια αριστουργήματα, αυτός ο πίνακας δίνει μορφή στον ίδιο τον θάνατο, τη μοναδική βεβαιότητα της ζωής.  

Τα ψυχρά χρώματα, η γωνία της «λήψης» δημιουργούν την εντύπωση  πως ο νεκρός Χριστός βρίσκεται  σε νεκροτομείο και τίποτα δεν παραπέμπει στην συγκεκριμένη εποχή που εκείνος έζησε. Είναι ένας νεκρός κάθε τόπου και κάθε εποχής!

ΓΝΩΘΙ ΣΑΥΤΟΝ, έστω και λίγο.

keepcalm-o-matic.co.uk

Μας αρέσει να το λέμε. Αντιλαμβανόμαστε πως η γνώση του εαυτού μας είναι προϋπόθεση για την ισορροπία μας και την εξέλιξή μας. Από την άλλη, δεν είναι λίγες οι φορές που δεν αναγνωρίζουμε καν τον εαυτό μας. Λέμε ή κάνουμε πράγματα ακατανόητα, παράξενα και συχνά βλαβερά για εμάς και τους γύρω μας. Μαθαίνουμε για κάποιο ελάττωμά μας που απωθεί τους γύρω μας και θυμώνουμε γιατί είμαστε σίγουροι πως δεν το'χουμε.  
Η έλλειψη κατανόησης του εαυτού μας γίνεται αισθητή όταν συνειδητοποιούμε πως έχουμε κάνει, ας πούμε, τη διαδρομή από τη δουλειά στο σπίτι και δεν μπορούμε να θυμηθούμε κάτι συγκεκριμένο από αυτήν. Ένα σωρό πράγματα τα κάνουμε μηχανικά, αφήνοντας τις ώρες να κυλούν ερήμην μας. Η καταπολέμηση αυτής της αυτοματοποίησης είναι ένα καλό πρώτο βήμα που μπορεί να οδηγήσει στη γνώση του εαυτού μας.
Όταν γνωρίζουμε έναν άνθρωπο και αφού περάσει ο πρώτος ενθουσιασμός, αρχίζουμε να τον παρατηρούμε προσεκτικά, ώστε να εντοπίσουμε τα σημάδια του χαρακτήρα του. Παρατηρούμε τον τόνο της φωνής του, τις χειρονομίες του, τον τρόπο που στέκεται και περπατά. Ύστερα αναλύουμε αυτά που λέει, τις εκφράσεις που χρησιμοποιεί, τις επιλογές του στο φαγητό και στη διασκέδαση, τη γνώμη του για τους άλλους και τα διάφορα θέματα. Έτσι σχηματίζουμε μία εικόνα για το πρόσωπο αυτό, σύμφωνα με την οποία το συμπαθούμε ή το αντιπαθούμε.
Αυτή είναι η διαδικασία στην οποία πρέπει να υποβάλλουμε τακτικά τον εαυτό μας, ώστε να αντιληφθούμε το πώς μας βλέπουν οι άλλοι. Έτσι θα δούμε εκείνο το κομμάτι του εαυτού μας που κάθε τόσο μας εκπλήσσει και κάποτε μας φέρνει σε δύσκολη θέση. Φυσικά, απαιτούνται πολύ περισσότερα για να γνωρίσουμε σε βάθος τον εαυτό μας, αλλά σίγουρα είναι μια πολύ καλή αρχή.
Δοκιμάστε να "κλέψετε" μερικά δευτερόλεπτα (τόσο μόνο θα αντέξετε στην αρχή), την ώρα που περιμένετε να ανάψει το φανάρι, όταν πλένετε τα πιάτα, όταν φτιάχνετε τον καφέ σας. Δείτε τον εαυτό σας από επάνω, από δίπλα, οπουδήποτε έξω από τη θέση που βρίσκεστε. Εξετάστε τι σκέφτεστε εκείνη τη στιγμή. Πώς κοιτάτε τους άλλους γύρω σας; Με τι βλέμμα; Παρατηρήστε τι υπάρχει γύρω σας. Ένα δέντρο, μια μεγάλη πέτρα πεταμένη στη γωνία, ένα παραθυρόφυλλο με περίεργο χρώμα, έναν άνθρωπο στη στάση του λεωφορείου. Δείτε τον εαυτό σας σε σχέση με το περιβάλλον.
Θα εκπλαγείτε από το πόσο λίγο χρόνο θα μπορέσετε να παραμείνετε στη θέση του παρατηρητή. Ελάχιστα δευτερόλεπτα! Ο άλλος εαυτός σας θα σας τραβήξει μέσα του χωρίς να το καταλάβετε. Αν όμως επιμείνετε και επαναλαμβάνετε αυτή την άσκηση μερικές φορές την ημέρα, σιγά σιγά ο χρόνος θα αυξάνεται και το αποτέλεσμα θα σας εκπλήξει!
Μπορεί να ανακαλύψετε ότι υπάρχουν γύρω σας πράγματα που σας δίνουν χαρά και τα οποία απλώς δεν βλέπατε. Ότι μερικές φορές κοιτάζετε τους ανθρώπους με εχθρικό ή ειρωνικό ύφος χωρίς να το καταλαβαίνετε. Ότι σκέφτεστε συνεχώς αρνητικά πράγματα χωρίς να γνωρίζετε τον λόγο. Και όταν φτάσετε εκεί, είσαστε σε καλό σημείο εκκίνησης για μια καλή βουτιά στο εσωτερικό σας. Όπως κάνετε με μία νέα γνωριμία, γνωρίζοντας τις κινήσεις σας, θα μπορέσετε να αναλύσετε σκέψεις, επιλογές και αποφάσεις. Να ερμηνεύσετε τον τρόπο που σας αντιμετωπίζουν οι άλλοι και να ανακαλύψετε πράγματα που σας συναρπάζουν ή σας απωθούν και δεν γνωρίζατε ότι ήταν πάντα εκεί, μπροστά σας.
Είναι μία διαδικασία, φαινομενικά εύκολη, που όμως οι περισσότεροι δεν κατορθώνουν να κάνουν συνήθεια. Ακόμα, όμως, και αν καταφέρετε να την ενεργοποιείτε όποτε το θυμόσαστε, η επικοινωνία με τον εαυτό σας θα βελτιωθεί. Και αν μη τι άλλο, θα είσαστε παρόντες σε περισσότερες στιγμές της ζωής σας.

Η Ελλάδα του "ναι μεν, αλλά"

Όταν ένας λαός χάσει τον ιδεολογικό του προσανατολισμό, εισέρχεται σε περίοδο παρακμής. Μαζί με το σύστημα αξιών, καταρρέουν σταδιακά και οι θεσμοί που είχαν βασιστεί σε αυτό και ακολουθεί μια χαοτική περίοδος, που δεν καταλήγει ποτέ ευχάριστα. Μέχρι να βρεθεί μια νέα ιδεολογία, πάνω στην οποία θα θεμελιωθεί ένα νέο σύστημα.

Η Ελλάδα, κάτω από το δημοκρατικό της προσωπείο, προσπαθεί να κρύψει μια καθαρά αριστερή ιδεολογία περί κράτους και μια θολή, εθνικιστική αντίληψη που καθορίζει τη συμπεριφορά των πολιτών της. Στην καθημερινή μας ζωή, αυτή η σύγχυση γίνεται εμφανής στο πώς αντιλαμβανόμαστε τον εαυτό μας μέσα σε ένα κοινωνικό σύνολο.

Αγαπάμε την οικογένεια, αλλά αποφεύγουμε τους συγγενείς.
Επιδιώκουμε πτυχία και μεταπτυχιακά, αλλά μισούμε το σχολείο.
Εκτιμούμε την τέχνη, αλλά δεν θέλουμε τα παιδιά μας να γίνουν καλλιτέχνες.
Διαμαρτυρόμαστε για έλλειψη ασφάλειας, αλλά βομβαρδίζουμε την αστυνομία.
Κατηγορούμε τους διεφθαρμένους πολιτικούς, αλλά υπερασπιζόμαστε την πολιτική τους.
Αγανακτούμε με την έλλειψη αξιοκρατίας, αλλά αντιδρούμε στην αξιολόγηση.
Λιβανίζουμε τα κατορθώματα του ’40, αλλά δεν θέλουμε να υπηρετήσουμε στον στρατό.
Αποθεώνουμε την αρχαία Ελλάδα, αλλά δεν ακολουθούμε τις αρχές που την έκαναν σπουδαία.
Θαυμάζουμε τους ομογενείς μας που διαπρέπουν, αλλά λυπόμαστε τα νέα παιδιά που επιλέγουν αυτόν τον δρόμο.
Κραυγάζουμε για εθνική ανεξαρτησία, αλλά απαιτούμε δανεικά και αγύριστα.
Αποζητούμε τις επενδύσεις, αλλά διώχνουμε τους επενδυτές.
Διαδηλώνουμε για ανάπτυξη και θέσεις εργασίας, αλλά δεν θέλουμε εργοδότες.
Απαιτούμε να προστατεύεται η περιουσία μας, αλλά αηδιάζουμε με τον καπιταλισμό.
Θέλουμε την Ευρώπη, αλλά μισούμε τους Ευρωπαίους.

Δυστυχώς, αυτή η δυσάρεστη αντιμετώπιση που έχουμε από τους υπόλοιπους Ευρωπαίους, οφείλεται στη δική μας συμπεριφορά. Αν εμείς είχαμε βρει τον δρόμο μας και είχαμε ξεπεράσει τα σχιζοφρενικά μας διλήμματα, θα μπορούσαμε να αντιμετωπίσουμε με αξιοπρέπεια τους δανειστές μας, που έχουν και αυτοί τα δικά τους προβλήματα. Αντί να ασχολούμαστε με τα δικά τους μειονεκτήματα, θα είχαμε επικεντρωθεί στην επίλυση των δικών μας.
Τη στιγμή που θα το κατανοήσουμε αυτό, θα πάψουμε μια να εκλιπαρούμε για συμπόνια και μια να απειλούμε θεούς και δαίμονες γρονθοκοπώντας τον αέρα. Θα είμαστε σε θέση να απαιτήσουμε σεβασμό και να ελπίζουμε σε μια μόνιμη διάσωση, που θα είναι δικό μας κατόρθωμα.